eoc-avrupa.org

Küba Devriminden Avrupa Soluna 65 Yılın Dersleri

Küba Devrimi, 1 Ocak 1959’da Batista diktatörlüğünün yıkılmasıyla Latin Amerika’da yeni bir tarihsel dönemin kapısını açtı. Devrim, yalnızca bir iktidar değişikliği değil, emperyalizme bağımlı bir ülkede halk egemenliğini, toplumsal eşitliği ve bağımsız kalkınma iradesini savunan köklü bir dönüşümdü. Aradan geçen 65 yıl, bu deneyimin kazanımlarını, sınırlarını ve bugün açısından taşıdığı anlamı yeniden değerlendirmek için güçlü bir zemin sunuyor.

Küba’nın sağlık, eğitim, bilim ve uluslararası dayanışma alanlarında elde ettiği sonuçlar, sosyalist bir toplumun yoksul ve kuşatma altındaki koşullarda da halkın temel ihtiyaçlarını önceleyebileceğini gösterdi. Abluka, ekonomik yaptırımlar ve sürekli dış müdahale tehdidi, devrimin karşı karşıya kaldığı maddi koşulları ağırlaştırdı; buna rağmen halkçı kamusal hizmetler korunabildi.

Avrupa solu için Küba’nın anlamı, hazır bir modelin kopyalanmasında değil, devrimci siyaset ile gündelik yaşam arasındaki bağın kurulmasında yatıyor. Örgütlenme, bağımsızlık, anti-emperyalizm ve enternasyonal dayanışma başlıkları; savaşların, ırkçılığın, güvencesizliğin ve otoriterliğin büyüdüğü günümüzde yeniden politik bir merkez kazanıyor.

Bu deneyimi romantikleştirmeden sahiplenmek, eleştirileri de emperyalist propagandanın dar kalıplarına teslim etmeden yürütmek gerekiyor. Küba’nın 65 yıllık tarihi, devrimin sürekliliğinin yalnızca devlet kurumlarına değil, halkın siyasal katılımına, üretim ilişkilerine ve örgütlü dayanışmaya bağlı olduğunu hatırlatıyor.

Bağımsızlık Ve Sosyal Adaletin Birlikteliği

Küba Devrimi’nin temel derslerinden biri, ulusal bağımsızlık ile sosyal adaletin birbirinden koparılamayacağıdır. Devrim, ABD sermayesinin ve yerli oligarşinin belirlediği ekonomik düzene son verirken toprak reformu, kamulaştırma ve halkçı planlama adımları attı. Böylece bağımsızlık yalnızca diplomatik bir tutum değil, üretim ve mülkiyet ilişkilerini değiştiren somut bir mücadele haline geldi.

Avrupa’da neoliberal politikalar, enerji tekelleri, askeri ittifaklar ve borç mekanizmaları emekçilerin yaşamını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle sosyalist siyaset, ücret artışlarını savunurken savaş bütçelerine, özelleştirmelere ve çokuluslu şirketlerin egemenliğine de karşı çıkmalı. Küba’nın deneyimi, ekonomik bağımsızlığın halkın örgütlü gücüyle savunulmadığı koşullarda siyasal egemenliğin eksik kalacağını gösteriyor.

Abluka Koşullarında Halkçı Kamusal Hizmetler

Küba’nın sağlık sistemi, devrimin en görünür kazanımlarından biri olarak öne çıkıyor. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, koruyucu hekimlik, ücretsiz eğitim ve sağlık emekçilerinin ülke dışındaki dayanışma görevleri; kâr merkezli sağlık anlayışına karşı farklı bir toplumsal öncelik ortaya koydu. Bu kazanımlar, ekonomik sıkıntılara ve kaynak yetersizliğine rağmen halkın temel ihtiyaçlarını merkeze aldı.

Avrupa’da hastanelerin şirketleştirilmesi, bakım emeğinin görünmezleştirilmesi ve eğitimin piyasanın taleplerine göre düzenlenmesi, kamusal hakların nasıl aşındığını gösteriyor. Küba’dan çıkarılacak ders, her ülkenin kendi koşullarına uygun biçimde sağlık ve eğitimi piyasa dışına çıkarma mücadelesini büyütmesidir. Kamusal hizmet, yalnızca sosyal politika değil, sınıfsal bir hak ve toplumsal dayanışma alanıdır.

Devrimci Örgütlenme Ve Halkın Katılımı

Küba Devrimi, silahlı mücadele döneminden devlet kuruluşuna uzanan süreçte farklı toplumsal kesimleri ortak bir siyasal hedef etrafında birleştirdi. Mahalle komiteleri, sendikalar, kadın örgütleri, gençlik yapıları ve kitle örgütleri devrimin savunulmasında önemli roller üstlendi. Bu yapılar, halkın karar süreçlerine katılımını güçlendirdiği ölçüde devrimci iktidarın toplumsal tabanını genişletti.

Bugün Avrupa solunun karşısındaki sorunlardan biri, seçim dönemleriyle sınırlı kalan ve emekçi kitlelerin gündelik mücadelelerinden uzaklaşan siyaset biçimleridir. Oysa kalıcı bir değişim, işyerlerinde, mahallelerde, okullarda ve göçmen topluluklar içinde sürekli örgütlenmeyi gerektirir. Bu bağlamda kadın örgütlenmesi raporu, kadınların özgün taleplerini sınıf mücadelesiyle buluşturan çalışmaların önemini ortaya koyuyor.

Anti-Emperyalizm Ve Enternasyonal Dayanışma

Küba’nın dış politikası, Latin Amerika halklarıyla ve dünyanın ezilenleriyle dayanışmayı temel bir ilke olarak benimsedi. Angola’dan Venezuela’ya, Afrika’dan Asya’ya uzanan dayanışma girişimleri, devrimci enternasyonalizmin yalnızca söylemden ibaret olmadığını gösterdi. Sağlık ekipleri, eğitimciler ve teknik uzmanlar aracılığıyla yürütülen destek çalışmaları, başka halkların özgürlük mücadelelerine doğrudan katkı sundu.

Avrupa’da anti-emperyalizm, yalnızca ABD politikalarını eleştirmekle sınırlı kalamaz. NATO’nun genişlemesi, sömürgeci sınır politikaları, Filistin halkına yönelik saldırılar ve göçmenlerin kriminalize edilmesi aynı küresel tahakküm düzeninin parçalarıdır. Arjantin’de devlet terörünün ve bölgesel baskı ağlarının izlerini takip eden Condor yargılaması tanıklıkları, Latin Amerika’daki diktatörlüklerin emperyalist güçlerle ilişkisini görünür kılan tarihsel bir hafıza alanı oluşturuyor.

Tarihsel Hafıza Ve Devrimci Kültür

Devrimlerin ayakta kalması, yalnızca ekonomik düzenlemelere değil, toplumsal hafızanın ve kültürel üretimin canlı tutulmasına da bağlıdır. Küba’da şiir, müzik, sinema, eğitim ve tarih çalışmaları; halkın kendi geçmişini sahiplenmesinin araçları oldu. Devrimci kültür, gündelik yaşamın dışında duran bir propaganda faaliyeti değil, insanların dünyayı anlama ve değiştirme biçimiydi.

Avrupa solu açısından bu alan, faşizme ve ırkçılığa karşı mücadelede özel önem taşıyor. Unutulan grevler, sürgünler, direnişler ve kadınların görünmeyen emeği yeniden anlatılmadığında egemen tarih güç kazanıyor. Kültür merkezleri, dergiler, yayınevleri ve anma etkinlikleri; farklı kuşakları ortak bir mücadele hafızasında buluşturabilir. Bu çalışmaların güncel örnekleri arasında canlı lobi buluşması gibi kültür ve siyaset alanlarını bir araya getiren faaliyetler de yer alıyor.

Avrupa Solu İçin Güncel Görevler

Küba’nın deneyimini Avrupa’ya taşımak, tek bir örgütlenme biçimini kopyalamak anlamına gelmez. Her ülkenin sınıf yapısı, göç dinamikleri, siyasal kurumları ve mücadele gelenekleri farklıdır. Asıl mesele, devrimci bağımsızlığı koruyarak ortak düşmana karşı birleşik mücadele zeminleri yaratmaktır. Bu açıdan Vabadus Partisi gibi farklı coğrafyalardaki siyasal arayışlarla temas, Avrupa’daki enternasyonal bağların geliştirilmesine katkı sunabilir.

Emek ve Özgürlük Cephesi’nin Avrupa’daki çalışmaları da bu tartışmayı örgütlü dayanışma, göçmen emekçilerin hakları ve anti-faşist mücadele ekseninde sürdürüyor. Avrupa’daki gelişmeleri, açıklamaları ve dayanışma faaliyetlerini Avrupa çalışmaları üzerinden izlemek, farklı ülkelerdeki mücadelelerin ortak bir siyasal bakışla değerlendirilmesine olanak sağlıyor.

Mücadeleyi Büyütmek İçin Öncelikler

Küba’nın 65 yıllık devrimci deneyiminden Avrupa’daki örgütlü mücadeleye uzanan başlıca öncelikler şöyle özetlenebilir:

Bu başlıklar, Küba’yı uzaktan izleyen bir hayranlık biçiminden daha fazlasını gerektiriyor. Devrimin asıl çağrısı, halkların kendi güçlerine güvenmesi, örgütlenmesi ve bağımsız bir gelecek için mücadele etmesidir. Avrupa solu, bu çağrıyı güncel sınıf ilişkileriyle buluşturabildiği ölçüde savaş ve sömürü düzenine karşı etkili bir seçenek yaratabilir.

Küba Devrimi’nin mirası, geçmişte donmuş bir simge değil, bugünün mücadelelerinde sınanan canlı bir siyasal birikimdir. Bu mirası sahiplenmenin yolu, dayanışmayı sözden eyleme taşımaktan, bulunduğumuz her alanda örgütlenmekten ve farklı halkların özgürlük mücadelelerini ortaklaştırmaktan geçiyor. Avrupa’daki emekçileri, gençleri, kadınları ve anti-faşist güçleri bu ortak mücadeleyi büyütmeye çağırıyoruz.